Kategorie
Alimenty na dziecko Alimenty na żonę Alimenty na męża Alimenty na rodzica Zaległości alimentacyjne Wysokość alimentów Uchylenie alimentów Alimenty na wnuki InneAutor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2023-06-25 • Aktualizacja: 2025-02-02
Od roku jestem po rozwodzie. Mamy dwójkę dzieci (5 i 6 lat). Były mąż płaci na dzieci alimenty w kwocie 1500 zł miesięcznie. Do tej pory nie było większego problemu z terminami, czasami zdarzała się kilkudniowa zwłoka, czasami płacił w ratach, czasem trzeba było się przypomnieć. Nie robiłam z tego problemu. Od jakiegoś czasu dzieci przebywają u taty częściej, np. po 5 dni. Ostatnio już drugi raz z rzędu odliczył mi od alimentów różne kwoty, to znaczy – nie zapłacił całości, bo stwierdził, że w tym czasie to on utrzymywał dzieci. Ja, kiedy jadę z dziećmi na wakacje, nie proszę go o to, żeby pokrył połowę sumy ich pobytu. Czy ma prawo obniżać sobie alimenty, jeśli dzieci przebywają u niego? Czy może tak jednostronnie decydować o tym, ile mi wpłaci i odliczać sobie część pieniędzy?
Ojciec dzieci nie ma absolutnie prawa obniżać sobie alimentów orzeczonych wyrokiem sądu. Skoro ma Pani prawomocny wyrok, a on samowolnie obniża orzeczoną kwotę, jest Pani uprawniona wystąpić o klauzulę wykonalności do sądu. To taka pieczątka – postanowienie sądu- uprawniająca do egzekucji przez komornika. Z tym wyrokiem należy się udać do komornika, złożyć wniosek o egzekucję i komornik pobierze od Pani eksmęża zaległe alimenty.
W zakresie zmiany, obniżenia alimentów o czas, kiedy dzieci są u swojego ojca – mogliby Państwo zmienić umownie, zgodnie, wysokość alimentów – nawet ustną ugodą.
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) nie regulują zagadnień dotyczących umowy alimentacyjnej. Niemniej jednak w doktrynie przyjmuje się, że zmiana orzeczenia lub umowy (jeśli taka była) dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, o której mowa w art. 138, może nastąpić zarówno w orzeczeniu, jak i w umowie, bez względu na to, w jaki sposób (umową czy wyrokiem) nastąpiło stwierdzenie tego obowiązku. Z brzmienia art. 138 K.r.o. wynika dopuszczalność zawarcia umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Skoro możliwa jest sądowa zmiana umowy, to tym samym nie budzi wątpliwości dopuszczalność jej zawarcia. Jak podkreśla Z. Krzemiński:
„Alimentów można dochodzić w trybie postępowania sądowego. (...) Mogą być także ustalone w drodze umowy zawartej przez strony poza sądem lub w ramach toczącego się postępowania sądowego lub pojednawczego (art.184 K.p.c.)” [Z. Krzemiński, Alimenty i ojcostwo, Kraków 2006, s. 25).
Sąd Najwyższy dopuszcza zawarcie umowy alimentacyjnej, dokonując wykładni art. 138 K.r.o. Podkreślał bowiem, że wskazany artykuł stanowi podstawę sądowej zmiany zarówno orzeczenia, jak i umowy dotyczących obowiązku alimentacyjnego. W wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., II CKN 125/99 (niepubl.), Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek alimentacyjny wynika z norm Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, względnie z umowy stron o dostarczenie środków utrzymania.
Były mąż mógłby wnieść pozew do sądu o zmianę wysokości alimentów, ale sam nie może sobie obcinać z tej kwoty nawet złotówki.
Zgodnie z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.): „W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Zmiana orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego może oznaczać zmianę wysokości świadczenia alimentacyjnego lub czasu trwania tego obowiązku. Tylko zmiana stosunków, która zaistniała po zamknięciu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku zasądzającego alimenty, uzasadnia żądanie zmiany orzeczenia lub umowy dotyczących obowiązku alimentacyjnego.
Samowolne odliczenia ojca
Anna, matka dwójki dzieci, od kilku miesięcy zauważa, że jej były mąż nie wpłaca pełnej kwoty alimentów. Tłumaczy to tym, że dzieci przebywały u niego przez tydzień i w tym czasie to on ponosił koszty ich utrzymania. Anna nie zgadza się z tym, ponieważ to ona płaci stałe wydatki – czynsz, przedszkole, ubrania. Próbuje wyjaśnić sytuację, ale ojciec dzieci upiera się, że ma prawo do potrąceń.
Matka zgadza się na niższe alimenty – potem ma problem
Marta i jej były mąż nieformalnie uzgodnili, że jeśli dzieci spędzają więcej czasu u ojca, to może on płacić mniej. Początkowo wydawało się to sprawiedliwe, ale gdy ojciec zaczął stopniowo wydłużać pobyty dzieci, alimenty zmniejszały się coraz bardziej. Po kilku miesiącach Marta zdała sobie sprawę, że koszty utrzymania dzieci pozostały po jej stronie, a były mąż przelewał jej jedynie symboliczną sumę.
Interwencja komornika
Kasia próbowała bezskutecznie przekonać byłego męża, że nie może samodzielnie obniżać alimentów. Mimo jej protestów ojciec dzieci odliczał sobie różne kwoty, tłumacząc, że „przecież je karmi i utrzymuje, gdy są u niego”. Po kilku miesiącach zaległości narosły do kilku tysięcy złotych. W końcu Kasia udała się do komornika, który wyegzekwował dług z konta byłego męża.
Ojciec dzieci nie ma prawa samodzielnie obniżać alimentów tylko dlatego, że dzieci spędzają u niego więcej czasu. Alimenty to stałe świadczenie wynikające z wyroku sądu i powinny być płacone w pełnej wysokości. Jeśli rodzice chcą zmienić ich kwotę, mogą dojść do porozumienia i zawrzeć umowę, ale najlepiej, aby miała ona formę pisemną. Jeśli były mąż jednostronnie potrąca sobie część alimentów, można dochodzić swoich praw na drodze sądowej lub za pośrednictwem komornika. W razie istotnej zmiany sytuacji ojciec może złożyć pozew o zmianę wysokości alimentów, ale nie ma prawa samodzielnie ich zmniejszać.
Potrzebujesz porady prawnej w sprawie alimentów? Skorzystaj z naszej pomocy online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Nasi prawnicy wyjaśnią Twoje prawa, pomogą w przygotowaniu pism i doradzą, jak skutecznie dochodzić należnych świadczeń. Skontaktuj się z nami i uzyskaj profesjonalne wsparcie dostosowane do Twojej sytuacji.
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Porady Prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu